มหาสุบินชาดก

มหาสุบินชาดก

ณ ดินแดนอันไกลโพ้น แคว้นมคธอันรุ่งเรือง ในสมัยพุทธกาล มีพระโพธิสัตว์เสวยพระชาติเป็นพระเวสสันดร บรมกษัตริย์ผู้ทรงบำเพ็ญทานบารมีมานับภพนับชาติไม่ถ้วน แต่ในชาตินี้ พระองค์ทรงเป็นพระราชโอรสของพระเจ้ากรุงสญชัยและพระนางมัทรี ทรงมีพระมเหสีนามว่า พระนางมัทรี ผู้เลอโฉม และมีพระโอรสธิดา คือ พระชาลีและพระกุมารี

วันหนึ่ง ขณะที่พระโพธิสัตว์ทรงบรรทมหลับ ทรงสุบินนิมิตอันประหลาดมหัศจรรย์ถึง 16 ประการ เป็นนิมิตบอกเหตุการณ์ทั้งดีและร้ายที่จะบังเกิดขึ้นในอนาคตอันใกล้ เมื่อทรงตื่นบรรทม พระองค์ทรงใคร่ครวญถึงความฝันอันพิสดารนั้น ด้วยปัญญาอันลึกซึ้ง ก็ทรงทราบว่านิมิตเหล่านี้เป็นสัญญาณเตือนถึงความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ที่จะมาถึง

พระโพธิสัตว์จึงเสด็จไปเข้าเฝ้าพระราชบิดา พระเจ้ากรุงสญชัย เพื่อกราบทูลถึงสุบินนิมิตนั้น แต่ด้วยความที่พระเจ้ากรุงสญชัยทรงรักพระราชโอรสสุดหัวใจ จึงไม่ทรงใส่พระทัยนัก ทรงเห็นว่าเป็นเพียงความฝันธรรมดา แต่ด้วยความห่วงใยในพสกนิกรและอาณาจักร พระโพธิสัตว์ทรงยืนกรานที่จะทูลเตือนถึงภัยพิบัติที่อาจจะเกิดขึ้น

“ข้าแต่พระบิดาผู้ประเสริฐ ข้าพระองค์ทรงสุบินนิมิตอันน่าสะพรึงกลัวถึง 16 ประการ ซึ่งล้วนเป็นสัญญาณเตือนภัยแก่แผ่นดินของเรา ขอทรงพระกรุณาโปรดมีพระราชดำริพิจารณาด้วยเถิด” พระโพธิสัตว์ตรัสด้วยน้ำเสียงอันหนักแน่น

“ความฝันของเจ้าก็คือความฝันของเจ้า พระเวสสันดรเอ๋ย อย่าได้กังวลไปเลย” พระเจ้ากรุงสญชัยตรัสปลอบ “หากเจ้ากังวลนัก จงไปทูลปรึกษาพระอัคคมเหสีของเจ้าดูเถิด”

พระโพธิสัตว์ทรงทราบว่าพระราชบิดาคงไม่ทรงเชื่อ จึงเสด็จกลับมาหาพระนางมัทรี ทรงเล่าถึงสุบินนิมิตอันน่ากลัวให้ฟัง พระนางมัทรีทรงสดับแล้ว ก็ทรงตกพระทัยเป็นอย่างยิ่ง

“ข้าแต่พระสวามี ผู้ทรงเป็นที่รักยิ่งของหม่อมฉัน หากนิมิตของพระองค์เป็นจริงตามที่คาดการณ์ ความเดือดร้อนก็จักบังเกิดแก่เหล่าพสกนิกรเป็นแน่ หม่อมฉันควรจะทำอย่างไรดีเพคะ?” พระนางมัทรีทูลถามด้วยความกังวล

“หากเป็นเช่นนั้น เราก็ควรจะเตรียมการรับมือไว้ก่อน” พระโพธิสัตว์ตรัส “แต่การเตรียมการที่ดีที่สุด คือการบำเพ็ญทานให้ยิ่งใหญ่ เพื่อเป็นอานิสงส์ป้องกันภัยพิบัติทั้งปวง”

ด้วยพระดำริเช่นนั้น พระโพธิสัตว์จึงทรงตัดสินพระทัยที่จะพระราชทานสมบัติอันมหาศาล และพระราชทานอภัยทานแก่เหล่าอาณาประชาราษฎร์ เพื่อเป็นการป้องกันภัยพิบัติที่จะมาถึง ซึ่งเป็นไปตามสุบินนิมิตทั้ง 16 ประการนั้น

สุบินนิมิตทั้ง 16 ประการนั้น มีดังนี้:

1. พระโพธิสัตว์ทรงเห็นว่าแผ่นดินทั้งหมดกลายเป็นน้ำทะเลสีแดงฉาน
2. ทรงเห็นว่าต้นไม้ทุกต้นกลายเป็นต้นกุ่มน้ำ
3. ทรงเห็นว่าสัตว์ทั้งหลายมีเลือดออกทางปาก
4. ทรงเห็นว่าดอกอุบลสีแดงบานสะพรั่งทั่วแผ่นดิน
5. ทรงเห็นว่าต้นไม้มีแต่รากชี้ขึ้นฟ้า
6. ทรงเห็นว่าหม้อน้ำทั้งหลายแห้งเหือด
7. ทรงเห็นว่าแม่น้ำคงคาแห้งเหือด
8. ทรงเห็นว่าป่าไม้ทั้งหลายถูกเผาไหม้
9. ทรงเห็นว่าปลาทั้งหลายกระโดดขึ้นมาตายบนบก
10. ทรงเห็นว่าสัตว์ร้ายมีเขี้ยวเล็บคอยทำร้าย
11. ทรงเห็นว่าแผ่นดินมีแต่ทราย
12. ทรงเห็นว่าฟ้าดินถูกปกคลุมด้วยเมฆดำ
13. ทรงเห็นว่าดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ส่องแสงสีแดง
14. ทรงเห็นว่าดาวทั้งหลายตกลงสู่พื้นดิน
15. ทรงเห็นว่าสัตว์ประหลาดมีเสียงร้องอันน่ากลัว
16. ทรงเห็นว่าแผ่นดินถูกแบ่งออกเป็น 7 ส่วน

แม้จะทรงทูลเตือนพระราชบิดาและพระมเหสีแล้ว แต่ก็ยังไม่ได้รับการตอบสนองที่น่าพอใจ พระโพธิสัตว์จึงทรงตัดสินใจที่จะทำการบริจาคทานครั้งยิ่งใหญ่ เพื่อเป็นการสะเดาะเคราะห์และป้องกันภัยพิบัติ

วันรุ่งขึ้น พระโพธิสัตว์พร้อมด้วยพระนางมัทรี พระชาลี และพระกุมารี เสด็จออกมหาสมาน (พิธีบริจาคทาน) ที่หน้าพระลานหลวง ทรงแจกจ่ายสิ่งของมีค่าแก่ประชาชน ทั้งข้าวของเงินทอง อาภรณ์ เครื่องประดับ จนหมดสิ้น

แต่ทว่า การบริจาคทานครั้งนี้ กลับไม่สามารถยับยั้งภัยพิบัติที่กำลังจะมาถึงได้ สุบินนิมิตทั้ง 16 ประการ ก็ยังคงปรากฏเป็นจริงทีละเล็กทีละน้อย

เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นต่อมา สอดคล้องกับสุบินนิมิตที่พระโพธิสัตว์ทรงเห็น คือ เกิดความแห้งแล้ง ข้าวยากหมากแพง โรคระบาด สัตว์ป่าดุร้ายออกอาละวาด ทำให้ประชาชนเดือดร้อนเป็นทุกข์ทั่วกัน

ในที่สุด พระเจ้ากรุงสญชัยก็ทรงเริ่มตระหนักถึงภัยพิบัติที่กำลังเกิดขึ้น และความสำคัญของสุบินนิมิตที่พระโพธิสัตว์ทรงเตือนไว้ พระองค์จึงทรงมีพระราชดำริที่จะพระราชทานอภัยทานแก่เหล่าอาณาประชาราษฎร์เช่นกัน

แต่เรื่องราวในมหาสุบินชาดกนี้ ไม่ได้จบเพียงเท่านี้ เหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้น เป็นเพียงจุดเริ่มต้นของการเดินทางอันยิ่งใหญ่ของพระโพธิสัตว์ ที่จะต้องเผชิญหน้ากับการเสียสละครั้งใหญ่ยิ่งกว่านั้นอีกในอนาคตอันใกล้.

สุบินนิมิตอันประหลาด เป็นเครื่องเตือนสติให้ระวังภัยที่อาจจะเกิดขึ้น การเตรียมพร้อมและการบำเพ็ญทานเป็นหนทางหนึ่งในการป้องกันภยันตราย